RAFI Micro-finance — Ang pagserbisyo sa ubang tawo sama sa pagserbisyo sa Ginoo. Kini maoy prinsipyo nga akong gisunod sa akong pagbugtaw sa akong negosyo.

Ako si Zenaida Nuñez, 47, taga-Kananga, Leyte, ug may tulo ka mga anak. Nailhan ko sa amoa tungod sa malampuson nakong negosyo nga pagpamaligya og spare parts sa motorsiklo.

Nagtrabaho ko kaniadto sa Department of Agriculture dayon nagtudlo isip maestra sa elementarya sa Siyudad sa Ormoc sulod sa duha ka tuig.

Niundang ko aron igahin ang tanan kong panahon sa akong tulo ka mga anak samtang ang akong bana nag-drive og motor.

Sa mga panahon nga maguba ang motor, ilad-ilaron lang ang akong bana sa mga mekaniko, maong nakahunahuna mi nga suwayan namo nga kami-kami nalang ang moayo sa among motor. Mao kadtong nahimo sab siya nga mekaniko samtang ako maoy nagdumala sa among negosyo nga pagpangayo og motor, nga nilambo ug gilakipan namo og pagpamaligya og spare parts.

Mas natabangan pa ang among negosyo dihang nakaapil ko sa micro-finance nga programa sa Ramon Aboitiz Foundation Inc. o RAFI Micro-finance niadtong 2009 ug nakapanghuwam og dugang puhonan, kay napun-an man ang among imbentaryo.

Sa ngadto-ngadto, uban sa paningkamot ug gasa sa Diyos, cash na ang among ibayad inigkompra og spare parts imbis nga utangon osa. Ug kay nabantayan sa mga mang-drive og motor nga mas hitsas ang among tindahan, mas gipili nila nga sa amo mopalit o kaha sa amo magpaayo sa ilang motor.

Ang pagsaka sa gidaghanon sa among mga kustomer naghatag sab og dugang ginansya, nga among gigamit pagpadako sa among tindahan, hangtud nga nakapang-empleyo kami og walo ka mga mekaniko.

Dako gyod og tabang ang negosyo kay nakapa-eskwela ko sa akong mga anak sa college. Medyo ni-okay pod ang among kahimtang.

Tungod kay nakaluagluag sa panginabuhian, ug isip bawos sa grasya nga among nadawat gikan sa Kahitas-an, nangulo ako sa 40 ka mga inahan sa among dapit sa pagpahigayon og mga lihok-tabang sa komunidad, sama sa Bible sharing, pagpananom og kahoy, feeding, ug pagbisita sa mga masakiton. Kini among buhaton bisan busy kaayo mi sa among tagsa-tagsa ka mga tulubagon sa pamilya.

Pag-igo sa bagyong Yolanda niadtong 2013, nadaot ang among shop og nagusbat ang among balay. Usa sa akong kaliwat gioperahan sab ug ako ang nagsagubang sa gastohan.

Bisan pa niini, wala gyud ko maluya, kay dako ang akong pagsalig sa Ginoo, nga kahibalo ko nga pagsuway ra ang tanan. Bisan sa kadaot nga nahiagoman sa akong pamilya, nangulo ako sa pagpang-apod-apod og hinabang sama sa bugas, tambal, ug sinina alang sa ubang nabiktima sa bagyo sa lainlaing mga barangay.

Karon, gawas nga nakabangon og balik ang akong negosyo, nadugangan pa gyud kini og pagpamuhi og mga manok ug nangahinti pud ko sa satellite television nga Cignal ug sa Visayan CATV Network.

Akong ikadalit nga mga pulong alang sa uban mao nga hatag ug ikaw makadawat, ug ang imong madawat kapila pa pil-on sa Diyos.

While it is true that teens in this day and age are becoming too obsessed on Pokémon Go and similar products of “Generation Me,” there are still young people who create an impact in the community.

Meet this team of Cebu City National Science High School students who created a buzz with their innovative, eco-friendly flashlight project and triumphed in the recently concluded ABS-CBN Central Visayas Eco-Patrol Competition.

Young Minds Academy (YMA) scholars Marc Carlo Pocong, Katriel Gantalao, and Stephanie Tamayo’s Project Pa-S.I.G.A (Suga nga Isakto ang Gamit sa Asin) utilizes common table salt or even seawater in coming up with an improvised source of light, which is of great use for disaster preparedness.

Project Pa-S.I.G.A. also supports the use of recycled materials and is, therefore, environment-friendly. Because it is just simple, anybody can create a similar project.

(Left) An organizer that contains the necessary materials in creating the improvised flashlight. (Right, Top to Bottom) Preparing the copper, aluminum, cloth and cotton to create the flashlight component. The improvised flashlight component chain is being secured to a popsicle stick. The copper of the core of the improvised flashlight is wrapped loth and cotton.

“It was a very fulfilling experience. We were really able to apply our YMA learning even after our season. We felt very happy that we were given the opportunity to upscale our project and to improve our previous prototypes,” Pocong said on joining the competition.

YMA is a program of the Ramon Aboitiz Foundation Inc.–Eduardo Aboitiz Development Studies Center, where chosen students undergo an eight-month leadership and citizenship development training. The graduates undergo learning sessions, community exposures, and project development anchored on an annual theme.

Pocong, Gantalao, and Tamayo were YMA Season 9 (2015) scholars. It was during that experience when the idea of creating a saltwater light source was created. Although Pa-S.I.G.A started as a mere concept, they were able to develop a prototype whose light astonishingly lasts up to 36 hours.

(Left to right) Cebu City Science High School (CCNSHS) students Katriel Gantalao, Marc Carlo Pocong, and Stephanie Tamayo with their Investigatory Project/ Research adviser Irene P. Lopez (third from left) and ABS-CBN Central Visayas’ Jaworski Alipon (left).

Since its inception in 2006, YMA has trained close to a thousand young leaders who graduated with enhanced competence, strengthened character, and more active citizenship engagement.

Pocong said the Eco-Patrol competition was a memorable experience for them, and that receiving the award made them even more inspired to keep on thinking of more innovative ways to help the community and the environment.